Khi nhà vườn tăng cường thiên địch

VĂN VIỆT

Bên cạnh hệ thống tưới nhỏ giọt, cảm biến đo nhiệt độ, bẫy sinh học và quy trình chăm sóc chuẩn VietGAP, GlobalGAP, các nhà vườn Lâm Đồng còn tăng cường “lực lượng” thiên địch kiểm soát sâu bệnh thay cho thuốc bảo vệ thực vật hóa học để bảo vệ môi trường trong lành.

Thả thiên địch từ sớm, tù xa

Nhà nông Nguyễn Quốc Thắng (sinh năm 1985) sau 3 năm sản xuất ớt chuông đã “bao trùm” thiên địch trên tổng diện tích 9.000m² nhà kính tại xã Bảo Lâm 2 và phường 3- Bảo Lộc. Năm đầu tiên thử nghiệm từng gói thiên địch treo dưới gốc cây và trên nhánh lá với diện tích 1.000m² vào sáng sớm và chiều mát, đến ngày hôm sau theo dõi thấy từng đàn 5- 7 con nhện bắt mồi tỏa đi khắp vườn săn trứng, ấu trùng, ngăn chặn và tiêu diệt các loài bọ trĩ chích hút, cắn phá đọt cây, nụ hoa. Tiếp tục hàng tuần, nửa tháng “tăng cường” treo thiên địch, khu vườn của anh Thắng “in đậm” rõ nét một màu xanh cây lá, thu hoạch đến trái ớt chuông cuối cùng vẫn căng tròn, bóng mượt, thương lái đến tận vườn thu mua với giá cạnh tranh. Đến năm thứ 2 và thứ 3, anh Thắng nhân rộng quy mô nuôi quân” thiên địch lần lượt đạt tổng diện tích sản xuất ớt chuông 3.000m² và 9.000m². Tính đến giữa tháng 2 năm 2026 trên tổng diện tích 9.000m², hàng tuần anh Thắng thu hoạch 3- 4 tấn ớt chuông, ước lợi nhuận hơn 100 triệu đồng/1.000m²/11 tháng.

Anh Thắng chia sẻ: “Khu vườn ớt chuông phải thả thiên địch sau khi xuống giống trồng mới đạt hiệu quả phòng trừ cao nhất. Thời điểm đầu vụ thả nhện bắt mồi đến giữa vụ và cuối vụ thả thêm bọ xít bắt mồi, ong mắt đỏ, ong bắp cày, tạo ra quần thể thiên địch chủ động kiểm soát bọ trĩ và các loại côn trùng gây hại khác khi vừa xuất hiện…”

Với nhà nông Võ Thanh Tình (sinh năm 1995) ở xã Bảo Lâm 2 sau 3 năm sử dụng thiên địch trên khu vườn ớt chuông 2.500m² đã giảm xuống tỷ lệ 80- 90% lượng thuốc bảo vệ thực vật. Anh Tình kể lại, trên tổng diện tích 2.500m² ớt chuông này, anh Tình “phân phối” mỗi vụ 1.500- 1.800 túi thiên địch trên từng luống cây. Theo dõi sau 24 tiếng đồng hồ trở đi, từng đàn thiên địch “vỡ tổ” chui ra tập trung dưới tán lá đẻ trứng, sinh sôi theo cấp số nhân. Tương ứng với số lượng bọ trĩ và các loại côn trùng gây hại đã được khống chế và ngăn chặn khi vừa xuất hiện. Bên cạnh loài thiên địch nhện bắt mồi này, trong thời gian 11 tháng của vụ mùa ớt chuông, nông hộ Võ Thanh Tình còn thả nhiều lần loài thiên địch khác như ong mắt to, mật độ 0,5- 1 con/m² săn mồi các loài côn trùng gây hại như rệp sáp, bọ trĩ, bọ phấn…

Tăng năng suất và giá trị sản phẩm

“ Kết quả sử dụng các loài thiên địch sau 3 vụ mùa ớt chuông so với biện pháp sản xuất thông thường, đã tăng thêm 20- 30% năng suất và 10% giá trị sản phẩm tiêu thụ. Đặc biệt qua xây dựng chuỗi liên kết, sản lượng ớt chuông đạt tỷ lệ xuất khẩu khoảng 30% sang các nước trong khu vực Asean, tỷ lệ 70% tiêu thụ ổn định thị trường trong nước… ”, nhà nông Võ Thanh Tình cho biết thêm. 

Cụ thể đến nay, nông hộ Võ Thanh Tình đã chủ trì phát triển mô hình liên kết hàng chục nông hộ ở Bảo Lâm 2 và các xã lân cận tăng cường thiên địch phòng trừ bệnh hại trên cây ớt chuông, hộ canh tác diện tích ít nhất 2.000m²_,  diện tích nhiều nhất 10.000m², bao tiêu toàn bộ sản phẩm thu hoạch. Dự kiến trong vụ mùa ớt chuong trong năm mới 2026, nông hộ Võ Thanh Tình cùng nông hộ liên kết tiếp tục chuyển đổi các diện tích cây trồng giá trị thu nhập thấp sang trồng cây ớt chuông sử dụng các loài thiên địch nêu trên.  

Kỹ sư nông nghiệp Bạch Đoàn Cao Sang làm việc tại doanh nghiệp nông nghiệp của Hà Lan cho biết đến nay, doanh nghiệp này nhân nuôi và cung cấp trên các vùng chuyên canh rau, hoa Lâm Đồng hơn 10 loài thiên địch “đặc hữu”, giúp nhà vườn giảm thiểu tối đa chi phí đầu tư thuốc bảo vệ thực vật hóa học, qua đó tăng thêm lợi nhuận và góp phần phát triển sản xuất theo hướng xanh, sạch, bền vững trên địa bàn.

THÁNG 2/2026