• 12/03/2026 05:00
Để giảm áp lực khai thác nguồn lợi thủy sản tự nhiên, yêu cầu cấp thiết đối với vùng biển Lâm Đồng là phải cơ cấu lại đội tàu cá hướng tới hiện đại hóa, chuyển đổi nghề cho một bộ phận ngư dân nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý nghề cá quốc tế.
Đa dạng nghề khai thác hải sản
Theo thống kê, vùng biển tỉnh Lâm Đồng với đa dạng nghề khai thác hải sản hoạt động thay đổi theo mùa vụ, ngư trường. Trong đó, nhiều nhất là các nghề câu (2.967 tàu), lưới rê (2.127 tàu), lồng bẫy (887 tàu), chiếm tỷ lệ lần lượt hơn 36%, 26% và 10,8%... Toàn tỉnh có 8.210 tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên được đăng ký và cập nhật lên hệ thống phần mềm VNFishbase.
Qua rà soát, toàn tỉnh có khoảng 800 tàu cá hoạt động các nghề bị cấm tại vùng biển ven bờ và vùng lộng như: kéo lưới đơn, lồng xếp, cào đáy bằng khung sắt, gây hủy hoại môi trường, nguồn lợi thủy sản và nguy cơ rủi ro sinh thái ở mức cao. Toàn tỉnh có 711 tàu cá hoạt động nghề lặn chuyên khai thác các loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, vì lợi ích trước mắt, nhiều ngư dân bất chấp khai thác các loài hải sản non với sản lượng lớn để bán làm thức ăn nuôi trồng thủy sản, gây thiệt hại về kinh tế, cạn kiệt nguồn lợi thủy sản, nhất là các loài sò lông, điệp quạt... Bên cạnh đó, lao động lặn thường xuyên sử dụng xung điện để khai thác, hủy hoại các hệ sinh thái đáy biển như: san hô, rạn đá ngầm, cỏ biển...
Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, ngành khai thác thủy sản của tỉnh vẫn đang đối mặt với những thách thức cho sự phát triển bền vững. Đó là trữ lượng của nhiều loài thủy sản có giá trị kinh tế suy giảm, cạn kiệt; môi trường biển ngày càng bị suy thoái, ô nhiễm, nhiều hệ sinh thái biển quan trọng đã bị xâm hại; các ngư trường truyền thống bị mất dần hoặc bị thu hẹp, tính mùa vụ thay đổi rõ rệt, cạnh tranh và mâu thuẫn ngành nghề trên biển gia tăng; hiệu quả khai thác ngày càng giảm sút, tính thích ứng với biến đổi khí hậu chưa cao.
Nguyên nhân do quy mô đội tàu quá lớn, tập trung khai thác với cường lực cao trong thời gian dài, vượt quá mức cho phép của nguồn lợi; tình trạng sử dụng ngư cụ cấm, khai thác thủy sản non, khai thác trong mùa sinh sản, đánh bắt có tính chất hủy diệt nguồn lợi vẫn còn diễn ra; phương thức sản xuất truyền thống, hàm lượng khoa học - công nghệ thấp; công tác quản lý bộc lộ nhiều tồn tại, bất cập...
Chuyển đổi nghề khoảng 3.000 ngư dân
Mục tiêu từ nay đến năm 2030, toàn tỉnh chuyển đổi nghề khoảng 3.000 ngư dân; cơ cấu lại đội tàu khai thác hải sản giảm xuống còn khoảng 7.200 tàu cá, bảo đảm 100% tàu cá duy trì kết nối VMS ổn định và sử dụng nhật ký khai thác điện tử thay thế bản giấy truyền thống. Giải pháp đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, chủ tàu cá phải chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản trong ao, đầm, lồng bè trên biển; tàu dịch vụ tại cảng; kinh doanh hải sản, ngư cụ, tạp hóa, dịch vụ ăn uống; hộ gia đình chế biến hải sản...
Đối với tàu cá đang hoạt động nghề cấm, phải chuyển đổi sang các nhóm nghề mới theo điều kiện từng địa phương như: câu, lưới rê, lồng bẫy. Đồng thời, khuyến khích chuyển đổi tàu cá hoạt động nghề lặn hải đặc sản sang các nghề khai thác chọn lọc, thân thiện với môi trường. Đặc biệt, xây dựng và phát triển 11 tổ chức cộng đồng quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại các xã, phường, đặc khu.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương vùng biển cần tăng cường rà soát, xác định số lượng, danh sách cụ thể đối tượng cần chuyển đổi nghề; tổ chức đăng ký ngành nghề chuyển đổi theo nguyện vọng, nhu cầu của ngư dân. Qua đó tổ chức tư vấn, hướng dẫn xây dựng các phương án sản xuất và tập huấn chuyên môn kỹ thuật; hỗ trợ ngư dân đầu tư phương tiện, công cụ, trang thiết bị, vật tư, giống nuôi để triển khai các mô hình sản xuất liên kết gắn với thị trường...
THÁNG 3/2026
