Tái tạo chất thải chăn nuôi thành nguồn tài nguyên

VĂN VIỆT

Những năm gần đây, nhiều trang trại trong tỉnh đã từng bước chuyển đổi từ phương thức chăn nuôi truyền thống sang áp dụng chu trình tuần hoàn khép kín. Qua đó chất thải được tái tạo trở thành nguồn tài nguyên đầu vào của quá trình sản xuất khác. Kết quả vừa mang lại lợi ích kinh tế vừa góp phần phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên.

Tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, toàn tỉnh hiện có 203 trang trại chăn nuôi quy mô lớn, tổng đàn gia súc đạt 1.865.220 con. Trong đó trâu (27.000 con), bò sữa, bò thịt (316.380 con), lợn (1.414.790 con), dê, cừu (107.050 con). Riêng gia cầm gần 23,1 triệu con. Qua rà soát, toàn tỉnh có 45 trang trại chăn nuôi được chứng nhận nước thải đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia, được tái sử dụng làm nguồn tài nguyên bổ sung dinh dưỡng cho đất và cây trồng.  Tỷ lệ trang trại chăn nuôi có hệ thống xử lý chất thải bằng biogas và các hình thức xử lý tiên tiến khác đạt khoảng 75%; trên 70% khối lượng chất thải rắn, 60% lượng nước thải trong chăn nuôi gia súc, gia cầm và trên 95% chất thải từ chăn nuôi tằm được thu gom, tái tạo thành nguồn phân bón vi sinh sử dụng cho canh tác.

“Nhằm góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đạt mục tiêu phát triển bền vững theo hướng tập trung, công nghiệp, hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, ngành chăn nuôi tỉnh tập trung thu hút các doanh nghiệp đầu tư xây dựng trang trại quy mô lớn, tận dụng tối đa nguồn tài nguyên từ phụ phẩm nông nghiệp, chất thải chăn nuôi để tái sử dụng theo quy trình tuần hoàn, phục hồi môi trường và mang lại lợi ích kinh tế ở địa phương”, Thạc sĩ chăn nuôi Huỳnh Văn Minh, Chi cục Chăn nuôi và thú y tỉnh nhận định.

Đến nay, toàn tỉnh nổi lên nhiều mô hình chăn nuôi tuần hoàn đạt giá trị về thu nhập, giảm hiệu ứng phát thải nhà kính. Đó là mô hình chăn nuôi chuồng lạnh, xử lý chất thải bằng hầm biogas; nước thải thu gom dẫn chảy qua các hồ bèo sinh học để đưa vào các hồ thả nuôi cá; lượng chất hữu cơ trong hồ bèo sinh học tiếp tục xử lý thành nguồn thức ăn dồi dào cho cá. Khí từ các hầm biogas tái sinh năng lượng, tạo nguồn chất đốt phục vụ sinh hoạt, hạn chế tối đa ô nhiễm môi trường. Hoặc mô hình sản xuất phân hữu cơ từ chất thải chăn nuôi bổ sung chế phẩm sinh học, tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có để đáp ứng yêu cầu sản xuất ngày càng sạch hơn; sử dụng phân và chất độn trong quá trình nuôi tằm được thu gom sản xuất phân bón vi sinh làm nguồn nguyên liệu đầu vào chăm sóc cây dâu tằm.

Tạo vòng phản hồi của sản phẩm tuần hoàn

Đáng kể Hợp tác xã (HTX) Phụ nữ trùn quế Đơn Dương với diện tích khoảng 1.000m² đã sử dụng phân bò, các phế phẩm rau, củ, quả, thân cành cà phê, các loại cây công nghiệp dài ngày làm thức ăn cho trùn quế, đạt công suất phân hữu cơ 140 tấn/năm, cung cấp dinh dưỡng cho 14 ha cây trồng các loại. Giám đốc HTX Phạm Thị Thanh Tuyền chia sẻ: “ Sau hơn 6 năm hình thành và phát triển, HTX đã liên kết nhiều nông hộ địa phương tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, giảm chi phí đầu vào sản xuất và góp phần cải tạo đất phục vụ canh tác sạch. Đồng thời từng bước xây dựng thị trường đầu ra ổn định với các sản phẩm trùn giống, phân trùn và hỗ trợ kỹ thuật chăn nuôi tuần hoàn cho nông dân quanh vùng. Thời gian tới, HTX tiếp tục liên kết phát triển mô hình nuôi trùn ANC châu Phi theo giải pháp tuần hoàn xanh, bền vững…”

Cũng theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, để phát triển kinh tế tuần hoàn trong chăn nuôi thực sự hiệu quả, bền vững cần hình thành các chuỗi liên kết sản xuất, tạo ra các vòng phản hồi của từng sản phẩm, nhất là vòng phản hồi trong xử lý chất thải, phụ phẩm, các yếu tố trung gian đầu vào, đầu ra.

Thạc sĩ chăn nuôi Lê Văn Đắc, Trung tâm Khuyến nông tỉnh nhấn mạnh các giải pháp sản chăn nuôi tuần hoàn trong thời gian tới gồm: Tiếp tục xây dựng, nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ cao để tái sử dụng nguồn tài nguyên chất thải, phụ phẩm chăn nuôi làm nhiên liệu khí sinh học, sản xuất phân bón hữu cơ; nuôi côn trùng, sinh vật có ích. Đồng thời xây dựng các mô hình nuôi trồng thủy sản tuần hoàn nguồn nước; ứng dụng công nghệ tái chế phụ phẩm, bùn thải, nước thải thành thức ăn chăn nuôi, phân bón.

 Đặc biệt lồng ghép các chương trình, đề án, kế hoạch xây dựng, phát triển mô hình giảm thiểu sử dụng nguyên liệu đầu vào; mô hình tiết kiệm nước, năng lượng và tài nguyên để không ngừng gia tăng hiệu quả chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản trên địa bàn.

THÁNG 5/2025