Chuyển đổi cây trồng, vật nuôi từ đồi núi xuống sông suối

 VĂN VIỆT

Ngày càng nhiều nhà nông ở xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng chủ động khai thác các nguồn giống cây trồng, vật nuôi mới để chuyển đổi phù hợp điều kiện sinh thái từ đồi núi xuống sông suối, mang lại những hiệu quả kinh tế khá bất ngờ.

Thu hàng trăm triệu đồng vú sữa Hoàng Kim

Vào thời điểm cuối năm 2025 và đầu năm 2026, khu vưc trung tâm xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng có khu đồi núi cao, diện tích 4 ha đa canh các loại cây ăn quả, trong đó có 0,6ha cây vú sữa Hoàng Kim thu hoạch rộ mỗi ngày hàng trăm ký. Chủ vườn Nguyễn Thị Thương cho biết, khoảng 600 cây vú sữa Hoàng Kim trồng xen canh với sầu riêng ở đây từ năm 2022. Ban đầu trồng thử nghiệm 50 cây vú sữa Hoàng Kim xen canh với cây cà phê và cây sầu riêng, sau 18 tháng chăm sóc, thu hoạch 20 - 30kg quả/cây. Chị Thương hái xuống quả chín trên cây cùng với các nhà nông xung quanh thưởng thức, cảm nhận vị ngọt thanh, thơm dịu, thịt dẻo mềm và ít mủ hơn so với giống vú sữa thông thường. Nhận được tin, nhiều thương lái trong và ngoài địa phương đến tận vườn chị Thương thu mua vú sữa Hoàng Kim cạnh tranh với giá 50- 60.000 đồng/kg. Được thời, chị Thương phá bỏ cây cà phê phát triển kém bên cạnh cây sầu riêng xanh tốt để thay thế, nâng tổng số lên 600 cây vú sữa Hoàng Kim trên tổng diện tích đất đồi cao 0,6ha vừa nêu.

“Đi vào thâm canh chiều sâu, vườn vú sữa Hoàng Kim ổn định mật độ xen canh 1.000 cây/ha sầu riêng. Quy trình tối ưu một năm bón phân hữu cơ vi sinh 3- 4 lần. Qua hệ thống lập trình tự động, hệ thống tưới nước nhỏ giọt trực tiếp dưới gốc và phun mưa trên tán cây. Mùa khô tưới hàng tuần, mỗi lần tưới kéo dài khoảng 60 phút. Ở thời điểm giao mùa mưa- nắng trong năm, sử dụng chế phẩm sinh học bơm phun trên tán cây, cành cây để xua đuổi nhện, muỗi, phòng trì bọ trĩ, các loại côn trùng chích hút, gây hại hoa, quả non…”, chủ vườn Nguyễn Thị Thương chia sẻ.

Dự kiến khu vườn vú sữa Hoàng Kim của nhà nông Nguyễn Thị Thương thu hoạch vụ mùa đến hết tháng 2/2026. Từ tháng 3- 7/2026, tiếp tục chăm sóc phục hồi “sức khỏe”, tỉa cành, tạo tán thông thoáng cho cây đơm hoa kết quả, vào vụ thu hoạch mới 2026- 2027. Năm nay giá thu mua vú sữa Hoàng Kim tại vườn 20- 30.000 đồng/kg, thấp hơn cùng kỳ năm ngoái trên dưới 10.000 đồng/kg. Dù vậy với năng suất trung bình 50kg quả/cây vú sữa Hoàng Kim, nhà nông Nguyễn Thị Thương năm nay đạt tổng doanh thu hàng trăm triệu đồng.

Khuyến nông nhân rộng ao nuôi cá chình

Nếu như nhà nông Nguyễn Thị Thương đa canh trên đồi núi cao, thì nhà nông Nguyễn Thị Choan bổ sung thêm các loại vật nuôi cá tầm, cá chình từ nguồn nước lưu thông dòng chảy suối Bằng Lăng cũng thuộc địa bàn xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng. Theo đó, tính trung bình mỗi tuần gần đây, nông hô Nguyễn Thi Choan thu hoạch hơn 20kg cá chình nuôi trong ao xi măng, thương lái đến mua, trả tiền ngay với giá 450.000 đồng/kg. Đây là nguồn giống cá chình được cung cấp và chuyển giao kỹ thuật từ một doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản Khánh Hòa, chị Choan xây dựng 2 ao xi măng nuôi thử nghiệm từ cuối năm 2023, tổng số 2.000 con. Diện tích mặt hồ 70m², mực nước sâu 0,5- 0,6m. Kết quả sau 1 năm thả nuôi, tỷ lệ cá chình đạt chất lượng thương phẩm hơn 90%. Chị Choan tiếp tục xây dựng, nhân nuôi thêm 2 ao xi măng, tổng số 6.000 con cá chình.

 “ Nguồn nước đập Bằng Lăng quanh năm dồi dào, trong lành, hộ gia đình chúng tôi tận dụng dẫn đường ống chảy về các ao, hồ nuôi các loại cá thương phẩm trong hơn 2 năm qua. Bên cạnh cá chình, chúng tôi còn nuôi hàng năm 5.000 con cá tầm trong 10 ao nuôi, tổng diện tích 1.000m². Mỗi lứa nuôi cá tầm kéo dài 18 tháng, tỷ lệ cá đạt giá trị thương phẩm hơn 80%. Ước tính trong 18 tháng vừa qua, riêng diện tích ao nuôi cá tầm mang về nguồn lãi khoảng 100 triệu đồng…”, chị Choan cho biết thêm.

Đến nay, phủ xanh bên cạnh các ao hồ nuôi cá chình, cá tầm của nông hộ Nguyễn Thị Choan khoảng 1,7ha các loại cây ăn trái, trong đó chủ lực là cây sầu riêng hàng trăm cây hứa hẹn đến mùa cho quả đầu tiên vào năm 2026. Cùng với đó, chị Choan tiếp tục nhân rộng ao nuôi cá chình lên 10.000 con, đồng thời ổn định quy mô ao nuôi cá tầm 5.000 con. Ông Nguyễn Văn Chính, Phó Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng cho rằng, địa phương luôn khuyến khích phát triển đa cây, đa con phù hợp với môi trường thổ nhưỡng, lợi thế so sánh và năng lực đầu tư của nông hộ. Đặc biệt phải chú trọng nhân rộng mô hình chuỗi liên kết gắn với thị trường tiêu thụ, đảm bảm cân đối cung- cầu để nâng cao giá trị vật nuôi, cây trồng thu hoạch hàng năm ở địa phương. Trước mắt theo dự báo thị trường đầu ra tiềm năng, trên cơ sở đúc kết mô hình của nông hộ Nguyễn Thị Choan, xã Đam Rông 2 bắt đầu triển khai chương trình khuyến nông hỗ trợ việc nhân rộng ao xi măng nuôi cá chình ở địa phương trong năm 2026.

THÁNG 1/2026