• 17/09/2026 05:00
Bên cạnh bảo tồn các quần thể thông đỏ quý hiếm trong tự nhiên gắn với khai thác du lịch, việc nhân giống, hình thành những khu vườn nguyên liệu nghiên cứu, phát triển các sản phẩm trà thảo dược thương mại mở ra hướng đi mới đánh thức giá trị của “báu vật” cao nguyên Lâm Viên.
Lập vườn nguyên liệu gắn với chế biến
Để vừa bảo tồn nguồn gen, vừa nghiên cứu phát huy những giá trị thông đỏ mang lại, từ đầu những năm 2000, một đơn vị nghiên cứu khoa học của Trung ương đã thực nghiệm thành công kỹ thuật gây trồng cây thông đỏ bằng phương pháp gieo hạt và giâm hom trên độ cao 1.300 - 1.700 m tại Lâm Đồng. Tiếp cận được nguồn giống này, nhiều nông hộ khu vực các xã Trạm Hành, Xuân Trường, Xuân Thọ, TP Đà Lạt cũ (nay là phường Xuân Trường - Đà Lạt) đã hợp tác với đơn vị lâm nghiệp trồng, nhân rộng các vườn thông đỏ mô hình phục vụ nghiên cứu và phát triển sản phẩm.
Anh Dương Ngọc Hiệp ở phường Xuân Trường - Đà Lạt sau nhiều năm tham gia hoạt động từ thiện xã hội tại một doanh nghiệp lớn trong tỉnh, tiếp xúc nhiều hoàn cảnh khó khăn khi mắc bệnh ung thư, đã thực hiện ý tưởng bào chế cành, lá thông đỏ và nhiều loại thảo dược thu thập từ các khu vườn nguyên liệu để góp phần hỗ trợ chức năng miễn dịch, bảo vệ sức khỏe con người. Bên cạnh học hỏi chuyên gia dược liệu, lương y hàng đầu trong nước, anh Hiệp tra cứu các tài liệu khoa học thế giới kết hợp với thực hành phối trộn với các loại cây thuốc khác, miệt mài hoàn chỉnh qua thời gian dài để tạo thành sản phẩm giá trị thương mại tối ưu nhất.
Đến giữa năm 2025, anh Hiệp thành lập doanh nghiệp và đưa ra thị trường sản phẩm trà thông đỏ túi lọc hỗn hợp với 20 loại thảo dược khác, đạt những kết quả khả quan. Sản phẩm không chỉ được khách hàng đánh giá tích cực về công dụng dược liệu từ cây thông đỏ nguyên liệu, mà còn được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tôn vinh chất lượng châu Á và thương hiệu hàng đầu ASEAN.
Đặc biệt, trong tháng 6/2026, Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế đã phối hợp và hỗ trợ doanh nghiệp của anh Hiệp đánh giá dược liệu lá thông đỏ của khu vườn trên 1 ha tại phường Xuân Trường - Đà Lạt có hàm lượng hoạt chất 10 deacetylbaccatin III (10-DAB III) cao. Đồng thời, các mẫu nguyên liệu này cũng đã được kiểm nghiệm độc lập tại Trung tâm Kiểm nghiệm Thuốc, Mỹ phẩm, Thực phẩm - Sở Y tế TP Huế, cũng đã xác nhận định lượng 2,8 mg/g hoạt chất 10-DAB III, góp phần bảo đảm tính khách quan, độ tin cậy của dữ liệu phục vụ xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho sản phẩm.
Hiện doanh nghiệp
của anh Dương Ngọc Hiệp tiếp tuc đầu tư nhà máy chế biến trà thông đỏ theo tiêu
chuẩn an toàn thực phẩm HACCP toàn cầu tại phường Xuân Trường- Đà Lạt, nâng
công suất lên 10.000 hộp trà/tháng (600gam/hộp), đáp ứng nhu cầu đơn hàng trong
những năm tới.
Bảo tồn gắn với khai thác giá trị
Qua khảo sát, rừng thông đỏ lá dài tự nhiên tại khu vực Núi Voi, xã Hiệp Thạnh có hơn 1.000 cây thuộc lâm phần Ban Quản lý rừng phòng hộ Đức Trọng. Trong đó, khoảng 224 cây có giá trị bảo tồn đặc biệt đã được đánh số, lập hồ sơ theo dõi trên tổng diện tích khoảng 400 ha, tập trung tại 2 tiểu khu 268 và 277A. Cụ thể, tại Khu du lịch Rừng Thông Núi Voi quản lý 59 cây, Công ty Cổ phần Dịch vụ - Thương mại Phương Mai quản lý 3 cây.
.jpg)
Ông Huỳnh Minh Hùng - Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Đức Trọng nhận định: “Quần thể thông đỏ Núi Voi có nhiều cây cổ thụ ước tính từ 500 - 2.500 tuổi. Một số cây cao 30 m, đường kính thân cây 1,5 m, tán cây và hệ rễ nổi lan rộng. Thông đỏ sinh trưởng rất chậm, khả năng tái sinh tự nhiên thấp, nhưng có giá trị đặc biệt về nguồn gen, đa dạng sinh học, cảnh quan và nghiên cứu dược liệu…”.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Hạt Kiểm lâm Đức Trọng tiếp tục kiểm tra, giám sát thực địa bảo tồn loài thông đỏ lá dài trên địa bàn. Định kỳ hàng tháng, hàng quý sử dụng công nghệ GIS và flycam lập bản đồ phân bổ tự nhiên, khảo sát số lượng, hiện trạng phát triển của từng quần thể.
Qua hướng dẫn của Hạt Kiểm lâm Đức Trọng, các đơn vị chủ rừng đã và đang tiến hành các hoạt động phối hợp bảo vệ nghiêm ngặt “báu vật” thông đỏ trong lâm phần được giao quản lý. Trong đó, thường xuyên tổ chức tuần tra, lập hồ sơ quản lý từng cá thể, quần thể thông đỏ hiện có tại tiểu khu 268 và 277A; xây dựng và triển khai phương án phòng cháy, chữa cháy rừng; tăng cường chốt chặn, phối hợp giữa lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách với chính quyền địa phương, cộng đồng dân cư ngăn chặn kịp thời các hành vi khai thác, phá hoại hoặc tác động tiêu cực đến môi trường sống của cây thông đỏ; vận động người dân khu vực giáp ranh tham gia bảo vệ rừng nói chung, bảo vệ quần thể cây thông đỏ nói riêng.
.jpg)
Đặc biệt, trong khu rừng nguyên sinh 100 ha có 2 cây thông đỏ cổ thụ 2.000 và 2.500 năm tuổi, Khu du lịch Rừng Thông Núi Voi đã mở tuyến du lịch sinh thái khám phá, trải nghiệm, thu hút khá đông lượng khách đến trong 3 năm gần đây. Giám đốc điều hành Khu du lịch Nguyễn Hữu Tuấn Huy cho biết, trong công việc quản lý, bảo vệ rừng có già làng uy tín và nhân viên chuyên trách thuyết minh đặc tính sinh thái và giá trị bảo tồn nguồn gen thông đỏ, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường thiên nhiên xanh và bền vững.
.jpg)
“Khu Du lịch Rừng Thông Núi Voi xác định cây thông đỏ cổ thụ như “báu vật sống” của rừng, lưu giữ nguồn gen và dấu tích của hệ sinh thái qua hàng ngàn năm. Vì vậy, yêu cầu bảo tồn cần được đặt ở mức cao nhất, nhằm bảo vệ cả vùng sinh cảnh phát triển theo một chuỗi giá trị xanh và bền vững...”, ông Nguyễn Hữu Tuấn Huy nhấn mạnh.
Thông đỏ lá dài (taxus wallichiana Zucc) phân bổ tập trung tại khu vực Núi Voi, xã Hiệp Thạnh có giá trị đặc biệt về nguồn gen, đa dạng sinh học, cảnh quan và nghiên cứu dược liệu, đặc biệt trong cây có hoạt chất paclitaxel sản xuất một số loại thuốc hỗ trợ điều trị ung thư. Đây là loài thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm thuộc nhóm IA, được ưu tiên bảo vệ theo phụ lục II Công ước CITIES.
