Đồng bộ chất lượng để mở rộng thị trường

 Vũ Văn . • 09/07/2026 05:00

Để có được “tấm hộ chiếu” bước vào chuỗi giá trị toàn cầu lâu dài, thanh long trong tỉnh phải cần những giải pháp vượt qua thách thức, bảo đảm chất lượng đồng bộ đến quy trình chăm sóc, thu hoạch, sơ chế và đóng gói trước khi cung ứng ra thị trường.

Thanh long Lâm Đồng đang mở rộng thị phần xuất khẩu từ châu Á sang châu Âu

Giám sát định kỳ và kiểm tra đột xuất

Thống kê tổng diện tích thanh long toàn tỉnh hiện có khoảng 25.802 ha, trong đó chiếm 65% giống thanh long ruột trắng, 35% giống thanh long ruột đỏ và tím hồng. Tỷ lệ diện tích cây thanh long được cấp các tiêu chuẩn chứng nhận gồm: gần 36% VietGAP (hơn 9.272 ha); hơn 2% GlobalGAP (540 ha); gần 0,5% Organnic (124,5 ha). Tính chung diện tích thanh long ứng dụng hệ thống tưới nước tiết kiệm hơn 80% (20.900 ha).

Từ các chứng nhận thực hành nông nghiệp tốt, toàn tỉnh đã lần lượt được cấp 571 mã số vùng trồng với diện tích gần 25.214 ha và 282 mã số cơ sở đóng gói thanh long xuất khẩu. Trong đó theo tiêu chuẩn, chất lượng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, toàn tỉnh đã cấp 103 mã số vùng trồng và 253 mã số cơ sở đóng gói; xuất khẩu sang thị trường Mỹ, Úc, Nhật, Hàn Quốc, New Zealand được cấp 468 mã số vùng trồng và 29 mã số cơ sở đóng gói.

Tính trong 1 năm vừa qua, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã triển khai giám sát 238 mã số vùng trồng và 87 mã số cơ sở đóng gói thanh long. Kết quả thu hồi gần 5,5% mã số vùng trồng và 2,3% mã số cơ sở đóng gói do tổ chức, cá nhân không còn nhu cầu, không đáp ứng đúng tiêu chuẩn chất lượng mới, diện tích vùng trồng dưới 10 ha không bảo đảm quy mô sản xuất theo quy định.

Ông Trần Đức Thiện - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết, trong 1 năm vừa qua, chi cục đã lấy 15 mẫu thanh long tại các vùng trồng trọng điểm và cơ sở đóng gói, qua phân tích có 1 mẫu thanh long vượt mức giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tối đa đối chiếu theo quy định của châu Âu.

“Ngành nông nghiệp và môi trường thường xuyên tổ chức hội nghị, tập huấn tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm đáp ứng yêu cầu các nước nhập khẩu. Cụ thể, mở 8 lớp tập huấn với hơn 320 nông dân về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả và bảo đảm thời gian cách ly đối với vùng trọng điểm trồng thanh long; 20 lớp tập huấn truy xuất nguồn gốc sản phẩm thanh long với hơn 1.130 nông hộ tại các xã nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu trong tỉnh…”, ông Thiện cho biết thêm.

Tiếp tục mở rộng diện tích thanh long đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ...

Xây dựng các vùng nguyên liệu sinh thái

Đánh giá của Hiệp hội Thanh long tỉnh cho rằng, trước bối cảnh chuyển dịch thị trường xuất khẩu, ngành thanh long tỉnh đang đứng trước nhiều khó khăn và thách thức cần được giải quyết. Nếu như trước đây thanh long xuất khẩu khoảng 80% sản lượng vào thị trường Trung Quốc thì hiện nay tỷ lệ này đã giảm xuống còn trên 50%. Đây là quá trình đa dạng hóa thị trường, đòi hỏi phải thay đổi mạnh mẽ, đồng bộ hơn nữa về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và tổ chức sản xuất hiện đại. Theo đó, việc mở rộng sang các thị trường xuất khẩu thanh long cao cấp với yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, kiểm dịch thực vật, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội. Đặc biệt phải chuyển đổi từ giải pháp canh tác thuần túy sản lượng sang giải pháp sản xuất đồng bộ qua từng công đoạn, nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm tối đa dư lượng hóa chất, bảo đảm tính bền vững.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Thanh long tỉnh Lê Quang Huy phân tích thực tế đáng lo ngại hiện nay, nhiều diện tích thanh long đã già cỗi, sâu bệnh tăng, năng suất giảm, chất lượng trái hạn chế, tiêu tốn nhiều chi phí chăm sóc. Trong khi đó, việc tái canh gặp nhiều khó khăn do chi phí đầu tư lớn, thiếu nguồn giống chất lượng cao, thời gian kiến thiết dài, nông dân thiếu vốn. Mặt khác, nhiều nông hộ sản xuất thanh long quy mô còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị. Điều này dẫn đến chi phí logistics tăng cao, khó kiểm soát chất lượng đồng đều, khó xây dựng thương hiệu để đáp ứng những đơn hàng lớn.

Định hướng của Sở Nông nghiệp và Môi trường trong thời gian tới, tập trung xây dựng các vùng nguyên liệu thanh long sinh thái, bền vững gắn với hướng dẫn sử dụng vật tư nông nghiệp an toàn, vận động nông dân áp dụng triệt để các tiêu chuẩn chứng nhận chất lượng VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ. Thực hiện đầy đủ nhật ký sản xuất điện tử để phục vụ truy xuất nguồn gốc, minh bạch hóa thông tin sản phẩm. Ngoài ra giám sát định kỳ, kiểm tra đột xuất, lấy mẫu phân tích dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tại vùng trồng, cơ sở đóng gói trọng điểm, qua đó kiên quyết đình chỉ hoặc thu hồi mã số đối với các trường hợp vi phạm quy định kỹ thuật, mạo danh mã số hoặc không duy trì điều kiện sản xuất an toàn xuất khẩu.

THÁNG 7.2026

 thương hiệu để đáp ứng những đơn hàng lớn.